Apejọ Agbaye lori Iṣowo ati Idagbasoke (UNCTAD) ti pe awọn ọkọ oju omi agbaye ati awọn eto gbigbe lati kọ agbara ipese nipasẹ idoko-owo ti o pọ si ninu awọn amayederun ati iduroṣinṣin lati mura silẹ fun awọn idaamu ọjọ iwaju. UNCTAD tun n rọ awọn ibudo, awọn ọkọ oju omi ati awọn asopọ ilẹ-ode lati yipada si agbara erogba kekere.

Gẹ́gẹ́ bí ìwé ìròyìn UNCTAD tó kọ́kọ́ jáde, 'Maritime Transport in Review 2022', ìṣòro ẹ̀rọ ìpèsè ní ọdún méjì tó kọjá ti fi àìdọ́gba hàn láàárín ìpèsè àti ìbéèrè fún agbára ìṣiṣẹ́ ọkọ̀ ojú omi, èyí sì mú kí iye ẹrù tó ń pọ̀ sí i, ìdènà àti ìdènà tó lágbára nínú àwọn ẹ̀rọ ìníyelórí kárí ayé.

Pẹ̀lú ìwádìí tó fi hàn pé àwọn ọkọ̀ ojú omi ń gbé ju 80% àwọn ọjà tí wọ́n ń tà ní àgbáyé lọ, àti pé wọ́n ní ìpín tó ga jù bẹ́ẹ̀ lọ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè tó ń dàgbàsókè, ó ṣe pàtàkì láti kọ́ agbára ìfaradà sí àwọn ìkọlù tó ń ba ẹ̀wọ̀n ìpèsè jẹ́, ìfàsẹ́yìn epo, àti nípa lórí ìgbésí ayé àwọn aláìní jùlọ.

Ipese eto-iṣẹ to peye pẹlu ilosoke ibeere fun awọn ọja alabara ati iṣowo ori ayelujara n mu ki oṣuwọn ẹru ọkọ oju omi fun awọn apoti pọ si ni igba marun ti ipele wọn ṣaaju ajakalẹ-arun ni ọdun 2021 ati de oke ti o ga julọ ni ibẹrẹ ọdun 2022, ti o mu ki awọn idiyele alabara ga si ni kiakia. Oṣuwọn ti dinku lati aarin ọdun 2022, ṣugbọn o tun ga fun ẹru epo ati gaasi nitori idaamu agbara ti nlọ lọwọ.

UNCTAD pe awọn orilẹ-ede lati ṣe ayẹwo awọn iyipada ti o ṣeeṣe ninu ibeere gbigbe ọkọ oju omi pẹlu iṣọra ati dagbasoke ati ṣe igbesoke awọn amayederun ibudo ati awọn asopọ ita, lakoko ti o n ba awọn aladani ṣiṣẹ. Wọn tun yẹ ki o mu isopọ ibudo pọ si, faagun aaye ati agbara ibi ipamọ ati ibi ipamọ, ati dinku aito awọn iṣẹ ati awọn ohun elo, ni ibamu si ijabọ naa.

Ìròyìn UNCTAD tún fihàn pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdènà ẹ̀wọ̀n ìpèsè ni a lè dínkù nípasẹ̀ ìdàgbàsókè ìṣòwò, pàápàá jùlọ nípasẹ̀ ìṣètò dígítà, èyí tí ó dín àkókò ìdúró àti ìparẹ́ ní àwọn èbúté kù, tí ó sì ń mú kí iṣẹ́ ìwé yára kánkán nípasẹ̀ àwọn ìwé àti ìsanwó ẹ̀rọ itanna.

Ìròyìn náà sọ pé, iye owó yíyá tí ń pọ̀ sí i, ìfojúsùn ọrọ̀ ajé tí kò dáa àti àìdánilójú ìlànà yóò dín ìdókòwò nínú àwọn ọkọ̀ ojú omi tuntun tí yóò dín ìtújáde gaasi ilé-iṣẹ́ kù. Ìnáwó yíyá tí ń pọ̀ sí i, ìfojúsùn ọrọ̀ ajé tí kò dáa àti àìdánilójú ìlànà yóò dín ìdókòwò nínú àwọn ọkọ̀ ojú omi tuntun tí yóò dín ìtújáde gaasi ilé-iṣẹ́ kù kù, ìròyìn náà sọ.

UNCTAD rọ àwọn orílẹ̀-èdè àgbáyé láti rí i dájú pé àwọn orílẹ̀-èdè tí ìyípadà ojúọjọ́ ti kàn jùlọ àti àwọn tí ó ń fa ìṣòro rẹ̀ kò ní ní ipa búburú lórí àwọn ìsapá láti dín ìyípadà ojúọjọ́ kù nínú ìrìnàjò ojú omi.

Ìṣọ̀kan ìpele ìpele nípasẹ̀ ìṣọ̀kan àti ríra ti yí ilé iṣẹ́ ọkọ̀ ojú omi padà. Àwọn ilé iṣẹ́ ọkọ̀ ojú omi tún ń lépa ìṣọ̀kan ìpele ìpele ìpele nípa fífi owó pamọ́ sí àwọn iṣẹ́ ìpèsè ọkọ̀ ojú omi àti àwọn iṣẹ́ ìpèsè ọkọ̀ ojú omi mìíràn. Láti ọdún 1996 sí 2022, ìpín àwọn ọkọ̀ ojú omi 20 tó ga jùlọ nínú agbára ọkọ̀ ojú omi pọ̀ sí i láti 48% sí 91%. Láàárín ọdún márùn-ún tó kọjá, àwọn olùṣiṣẹ́ pàtàkì mẹ́rin ti mú kí ìpín ọjà wọn pọ̀ sí i, wọ́n sì ń ṣàkóso ju ìdajì agbára ọkọ̀ ojú omi lọ ní àgbáyé, gẹ́gẹ́ bí ìròyìn náà ti sọ.

UNCTAD pe awọn alaṣẹ idije ati ibudo lati ṣiṣẹ papọ lati koju isọdọkan ile-iṣẹ nipasẹ awọn igbese lati daabobo idije. Iroyin naa rọ ifowosowopo kariaye ti o tobi si lati koju ihuwasi ilodi si idije kọja awọn aala ni ọkọ oju omi, ni ibamu pẹlu awọn ofin ati awọn ilana idije ti Ajo Agbaye.